Baby Bag

„მნიშვნელოვანია, ბავშვმა ადრეული ასაკიდან ისწავლოს მადლიერების გამოხატვა სიტყვებით ან ქმედებით“

„მნიშვნელოვანია, ბავშვმა ადრეული ასაკიდან ისწავლოს მადლიერების გამოხატვა სიტყვებით ან ქმედებით“
როგორ ჩამოვუყალიბოთ ბავშვს მადლიერების გრძნობა და რა ზეგავლენას ახდენს ეს განცდა ბავშვზე? ამ საკითხებზე ​MomsEdu.ge-ს ესაუბრა ფსიქოლოგი, ლელი ყიფიანი.

​- ზოგადად, მადლიერებაზე რომ ვისაუბროთ, რა დადებით ზეგავლენას ახდენს ეს განცდა ჩვენზე?
- მადლიერების გრძნობა არ არის მხოლოდ სიტყვა „მადლობის“ თქმა, ეს უფრო ღრმა, დადებითი ემოციაა იმისთვის, ვინც რაღაცაში გვეხმარება ან რაიმეს გვჩუქნის. მადლიერება მნიშვნელოვან როლს თამაშობს სოციალური ურთიერთობების შენარჩუნებასა და რეგულირებაში. უფრო მარტივად რომ ვთქვათ, მადლიერება ეს არის სოციალური ემოცია, რომელიც მიგვითითებს, რომ სხვებმა რაღაც სასიამოვნო ან მნიშვნელოვანი გააკეთეს ჩვენთვის.
​მადლიერების გრძნობა დადებით გავლენას ახდენს ადამიანის ფიზიკურ და მენტალურ ჯანმრთელობაზე. ამ დროს აქტიურდება ლიმბური სისტემა, ხდება ენდორფინების გამოყოფა, რაც ცვლის ადამიანის განწყობას, ხელს უწყობს მოტივაციის ამაღლებას, ადამიანს ეხმარება გარკვეული სირთულეების დაძლევაში და პოზიტიურ გავლენას ახდენს მის ყოველდღიურ ფუნქციონირებაზე. გარდა ამისა, მადლიერების გრძნობა ასევე წარმოადგენს ადამიანში სიყვარულის განვითარების საფუძველს, სიყვარულის საკუთარი თავის, სხვების და მთლიანად სამყაროს მიმართ. იყო მადლიერი ნიშნავს, აფასებდე ყველაფერს, რაც შენ გარშემოა. ჩვენ იმდენად ვეჩვევით ამ ყველაფერს, ეს იქნება ადამიანები, მოვლენები თუ საგნები, რომ ვეღარც კი ვამჩნევთ მათ მანამ, სანამ არ ვკარგავთ, სწორედ მაშინ ვაფასებთ თუ რამდენად მნიშვნელოვანი იყო ჩვენთვის. შევეცადოთ ყოველი დღით, ყოველი ადამიანით ვიყოთ მადლიერნი, რადგან ისინი არსებობენ ჩვენს ცხოვრებაში, შევძლოთ სირთულეებშიც კი დადებითი ელემენტების დანახვა და სამყარო უფრო მეტად პოზიტიური გახდება, ადამიანიც თავს უფრო ბედნიერად იგრძნობს. მადლიერების გრძნობით საკუთარი თავის გარდა, სხვასაც დადებით ემოციებს გადავცემთ.
- რა რჩევებს მისცემდით მშობლებს, როგორ ჩამოუყალიბონ შვილებს ეს გრძნობა?
- მადლიერება არის სხვებზე ზრუნვის, დაფასების, თბილი ურთიერთობების და ყურადღების უნარი, რომელიც თავისთავად ბუნებრივად არ არსებობს, მისი ფორმირება ხდება, პირველ რიგში, უფროსების მხრიდან მოცემულ მაგალითზე. ეს ხანგრძლივი პროცესია და მოითხოვს დიდ ძალისხმევას. მშობლები ხშირად კითხულობენ, თუ როგორ უნდა განუვითარონ შვილებს მადლიერების გრძნობა, თავდაპირველად, ისინი უნდა დაუკვირდნენ საკუთარ თავს, დამოკიდებულებებს და ფასეულობებს, რა მაგალითს აძლევენ შვილებს, რადგან ბავშვი სწავლობს იმით, რასაც ხედავს. გაითვალისწინეთ, რომ მნიშვნელოვანია, ბავშვმა ადრეული ასაკიდან ისწავლოს მადლიერების გრძნობის გამოხატვა სიტყვებით ან ქმედებით.
როგორც უკვე აღვნიშნეთ, უფროსი ადამიანი უნდა იყოს მაგალითი, ბავშვი უნდა ხედავდეს, რომ ის მადლობას უხდის ყველას, ვინც ეხმარება ან რაიმეს უკეთებს, ჩუქნის და სხვა. შესაძლებელია ოჯახური სადილის დროს მოხდეს მადლიერების გამოხატვა, შეუძლია შვილს მოუყვეს იმ ადამიანების შესახებ, რომლის მადლიერიც არის სხვადასხვა მიზეზის გამო. ხშირად უმეოროს, რომ ბედნიერი და მადლობელია, რადგან ის არსებობს თქვენს ცხოვრებაში. ასწავლეთ ოჯახის წევრებისთვის საჩუქრების კეთებაში ჩართვა, სხვისთვის მადლობის წერილის მიწერა, ასეთ დროს ბავშვი უფრო მეტად უღრმავდება და ფიქრობს იმ სიყვარულზე, ზრუნვაზე და სითბოზე, რომელიც ამა თუ იმ ადამიანმა მის მიმართ გამოავლინა. ეს უფრო მნიშვნელოვანია, ვიდრე საჩუქრის მიღების დროს უბრალოდ მადლობის თქმა. ამ უნარის გამოყენებას ბავშვი უკვე ცხოვრების სხვადასხვა სფეროში შეძლებს, გარდა ამისა, სწავლობს საკუთარი ემოციების გამოხატვას.
ნებისმიერი ქმედება, როდესაც ბავშვი სწავლობს მადლობის თქმას, არის პირველი ნაბიჯები მასში ამ გრძნობის ჩამოყალიბების, ის დამოუკიდებლად ავლენს პროსოციალურ ქცევას, მნიშვნელოვანია ამის აღნიშვნა, მაგალითად, „ძალიან მიხარია, რომ მეგობარს დაეხმარე“, ან „რა სასიამოვნოა, როდესაც მადლობა უთხარი კლასელს, რომ შეგახსენა დავალება“ და სხვა.
- რატომ არის მნიშვნელოვანი ბავშვს განვუვითაროთ მადლიერების გრძნობა და რაში დაეხმარება მას ეს მომავალში?
- მრავალი კვლევა მოწმობს, რომ ადამიანები, რომელთაც ადრეული ასაკიდან ჩამოყალიბებული აქვთ მადლიერების გრძნობა, არიან უფრო ბედნიერები, ოპტიმისტები, ემპათიურები, კმაყოფილები საკუთარი თავით, ოჯახით და მეგობრებით. მეტ სოციალურ მხარდაჭერას ავლენენ სხვების მიმართ, შეუძლიათ მოთმენა, პატიება და საკუთარი თავის კონტროლი.
ესაუბრა მარიამ ჩოქური

არ დაგავიწყდეთ !!!

Momsedu.ge-მ თქვენთვის, ქალებისთვის შექმნა ახალი სივრცე, სადაც ყველაზე მცოდნე დედები იყრიან თავს. ჯგუფის დასახელებაც სწორედ ასეა - „მცოდნე დედების ჯგუფი“, რომლის საშუალებით დედები ერთმანეთს საკუთარ გამოცდილებას გაუზიარებენ. (ჯგუფში გასაწევრიანებლად ნახეთ ბმული - „მცოდნე დედ​ების ჯგუფი“)

„შვილებს მადლიერება ბავშვობიდან უნდა ვასწავლოთ, ბავშვს ნებისმიერ ასაკში ესმის ყველაფერი, რ...
​ფსიქოლოგი ​მარინა კაჭარავა მადლიერების მნიშვნელობაზე საუბრობს და აღნიშნავს, რომ მადლობის თქმა ბავშვებს ადრეული ასაკიდანვე უნდა ვასწავლოთ:„ჩვენი, როგორც მშობლების პრობლემაა ის ყველაფერი, რაც...
„მადლიერება თურმე წამალია, ადამიანი თუ მადლიერია, შეიძლება მისი ფიზიკური მდგომარეობა გაუმჯ...
​ფსიქოლოგმა მარინა კაჭარავამ მადლიერების მნიშვნელობაზე ისაუბრა. მან აღნიშნა, რომ მადლიერება ორგანიზმში ენდორფინების გამოყოფას უწყობს ხელს:„​მადლობის თქმის და მადლიერების დროს, თავის ტვინში აქტიურდება...

შეიძლება დაინტერესდეთ

რამ შეიძლება გამოიწვიოს ღამის შიშები ბავშვებში და როგორ დავეხმაროთ პატარებს - ინტერვიუ ნეიროფსიქოლოგ მარიამ ხვადაგიანთან

რამ შეიძლება გამოიწვიოს ღამის შიშები ბავშვებში და როგორ დავეხმაროთ პატარებს - ინტერვიუ ნეიროფსიქოლოგ მარიამ ხვადაგიანთან

ღამის შფოთვები, კოშმარები, სიბნელის და მარტო დარჩენის შიში არაერთ ბავშვს აწუხებს. როგორ უნდა დაეხმარონ მშობლები შვილებს ასეთ შემთხვევებში. ამ საკითხებზე ​MomsEdu.ge-ს ესაუბრა კლინიკური ნეიროფსიქოლოგი მარიამ ხვადაგიანი.

- ქალბატონო მარიამ, რამ შეიძლება გამოიწვიოს ღამის შიში ბავშვებში?

​- ღამის შიში, ერთი მხრივ, შესაძლოა, გამოწვეული იყოს კოშმარებისგან. 3-დან 6 წლამდე ბავშვებს ხშირად ახასიათებთ გამოღვიძება, რადგან ნახეს ცუდი სიზმარი და ითხოვენ მშობელთან გადასვლას. ამის მიზეზი, თუ რატომ ესიზმრებათ, ზუსტად არ არის ახსნილი, მაგრამ არის გზები, რითაც პრევენციას მოვახდენთ და დავეხმარებით. მსგავსი კოშმარები შესაძლოა, პროვოცირებული იყოს ტრავმით. ეს ტრავმა შეიძლება გამოიწვიოს, მარტივად რომ ვთქვათ, ფოიერვერკის ხმამაც, რომელსაც არ ელოდებოდა და შეეშინდა. ანუ, რაღაც ისეთი ფაქტორი, რამაც შეიძლება, მასში შიში ან სტრესი გამოიწვიოს.

​- რა უნდა გააკეთოს მშობელმა და როგორ უნდა ესაუბროს ბავშვს, რომ დაეხმაროს ღამის შიშების დაძლევაში?

​- როდესაც ბავშვი მსგავსი ტიპის სიზმრებს ნახულობს და ეღვიძება, მშობლებს ეძახის ხოლმე დასახმარებლად, რომ დაამშვიდონ ჩახუტებით ან სიტყვიერად. თუმცა სასურველია, რომ შემდეგ ბავშვი დაბრუნდეს თავის საწოლში. ყოველთვის, როდესაც გაეღვიძება, თუ ის გადაწვება მშობელთან, დარჩება შთაბეჭდილება, რომ იქ ნაკლებად საშიშია, ვიდრე თავის საწოლში, სადაც უფრო შეეშინდება. ამ შემთხვევაში ზღვარია დასაცავი. თავდაპირველად, ვრწმუნდებით, რომ ის უსაფრთხოდ და კარგად გრძნობს თავს და შემდეგ ვუხსნით, რომ შეუძლია მშვიდად განაგრძოს ძილი თავის საძინებელ ოთახში. თუ ბავშვს ეშინია სიბნელის, არის ნათურები, რომლებმაც შეიძლება, დააბალანსოს სინათლე და დაბალ შუქზე იყოს დაყენებული. სასურველია, რომ კარი ღია დავტოვოთ, თუ ცალკე ოთახში სძინავს ბავშვს. ასეთ დროს, იყენებენ ხოლმე სათამაშოს, რომელსაც ბავშვი აირჩევს. მას შეგრძნება რჩება, რომ ამ სათამაშოსთან ერთად იძინებს. ასევე, კარგია აბაზანის მიღება, ოღონდ არა ძლიერი შხაპით, რომ აღგზნება არ მივიღოთ, არამედ უფრო მომადუნებელი პროცედურა.

​კარგი საშუალებაა დღის მანძილზე ვკითხოთ, თუ ახსოვს რა დაესიზმრა, ან ვთხოვოთ დახატოს სიზმარი. არის ერთ-ერთი მეთოდი, რომ შეიძლება თავისი დახატული დახიოს, გადააგდოს და ემოციურად გამოიტანოს შიშები. კიდევ არსებობს წიგნები, ასევე მულტფილმები იმასთან დაკავშირებით, თუ როგორ დავძლიოთ შიში. კარგი იქნება, მშობელმა ბავშვთან ერთად გაიაროს ეს, ოღონდ მარტივ ენაზე. მშობელს შეუძლია თავისი გამოცდილებაც გაუზიაროს, რომ მასაც ესიზმრებოდა ხოლმე, პატარა რომ იყო, თუმცა იცოდა, რომ ეს სიზმარი იყო და შემდეგ აგრძელებდა ხოლმე ძილს.

​- რა არ უნდა გააკეთოს მშობელმა, რომ უარესი შედეგი არ გამოიწვიოს?

​- პრევენციისთვის ბავშვებმა ძილის წინ არ უყურონ საშიში შინაარსის მულტფილმებს და ზოგადად, რეკომენდაცია არის, რომ დაძინებამდე მინიმუმ ორი საათით ადრე ტექნიკასთან ურთიერთობა აღარ ჰქონდეთ. მნიშვნელოვანია, არ მოხდეს იგნორირება, მაგალითად, როდესაც ბავშვი ამბობს, რომ ეშინია ძაღლის, არ უნდა ვუთხრათ, სისულელეა ძაღლის რომ ეშინია. პირველ რიგში, უნდა მივიღოთ ეს ემოცია და შემდეგ გავშალოთ. ზოგჯერ ძაღლი ყეფს და ეს არ ნიშნავს, რომ რამეს დაუშავებს მას, ადამიანები ლაპარაკობენ, ძაღლები ყეფენ.
მშობელმა ჰიპერმზრუნველობაც არ უნდა გამოიჩინოს, რადგან ხელს შეუშლის ბავშვს, რომ შეეჩვიოს მარტო დაძინებას.

​- როდიდან უნდა დაიძინოს პატარა მარტომ და როგორ მივაჩვიოთ ამას?

​- ასეთი სტანდარტი არ არსებობს. დიდ ქვეყნებში ჩვილობიდან აძინებდნენ, თუმცა შემდეგ თქვეს, რომ ჩვილისთვის კარგია ჩახუტება. კვლევებითაც დასტურდება, რომ მშობელთან ერთად ყოფნა მნიშვნელოვანია. ეს არის მშობლის გადასაწყვეტი, თუ ბავშვი უსაფრთხოდ გრძნობს თავს შესაძლოა, მანამდეც, მაგრამ ორი წლიდან უკვე ნამდვილად შეუძლია ბავშვს ცალკე ოთახში დაიძინოს, თუმცა აქაც მთავარია კომუნიკაცია, იმაში დასარწმუნებლად, რომ ის უსაფრთხოდ გრძნობს თავს. 

​ესაუბრა მარიამ ჩოქური

წაიკითხეთ სრულად