Baby Bag

თუ ქალი და მისი ოჯახი მომზადებულები და ინფორმირებულები შეხვდებიან ორსულობას ყველა უსიამოვნების და გართულების პრევენცია შესაძლებელია

თუ ქალი და მისი ოჯახი მომზადებულები და ინფორმირებულები შეხვდებიან ორსულობას ყველა უსიამოვნების და გართულების პრევენცია შესაძლებელია

ორსულების მშობიარობისთვის მოსამზადებელ ფსიქოლოგიურ რჩევებზე ​MomsEdu.ge-ს ესაუბრა ფსიქოლოგი რუსუდან სამხარაძე.
- რა არის მთავარი დეტალი, რისთვისაც მზად უნდა იყოს ორსული, რომ მშობიარობის შემდეგ ნაკლები ფსიქოლოგიური წნეხის ქვეშ აღმოჩნდეს?
- ორსულობა ქალის ცხოვრების განსაკუთრებული პერიოდია, სიხარულთან და ბედნიერებასთან ერთად ხშირად დაბნეულობის, შიშის, შფოთვის, უგუნებობისა და დეპრესიის პერიოდად იქცევა. ახალი სიცოცხლის ჩასახვა, დიდ მოლოდინთან ერთად, ორგანიზმისთვის დიდი გამოწვევაცაა და ეს საპასუხისმგებლო გამოცდა ქალის არა მარტო ფიზიკურ, არამედ ფსიქიკურ ჯანმრთელობასაც ელის.
მღელვარების მიზეზები შესაძლოა იყოს:

​- პასუხისმგებლობის შიში;
- მშობიარობის შიში;
- სხეულის ფორმების ცვლილება;
- ჯანმრთელობის პრობლემები;
თუ ჩვენ განვიხილავთ დედობას, როგორც ფსიქო-სოციალურ ფენომენს, რომელიც ბავშვის განვითარების ყველა პირობას უნდა უზრუნველჰყოფდეს, უნდა შევეხოთ დედის ფსიქოლოგიურ მდგომარეობას. ორსულობა და მშობიარობა საკმაოდ სტრესულია ქალის ფიზიოლოგიისა და ფსიქიკისთვის, ჰორმონალურ ცვლილებებთან ერთად იცვლება რეალობა და ხდება დედის ახალ როლთან ადაპტაცია, რომელიც შეიძლება მიმდინარეობდეს (პოსტნატალურ) მშობიარობის შემდგომი ფსიქოემოციური გართულებებით. მაგალითად, შეიძლება ახალბედა დედას არ ახარებდეს ჩვილის მოვლის პროცესი, განიცდიდეს ქრონიკულ გადაღლას და გაღიზიანებას, რაც კიდევ უფრო შეიძლება უმძაფრებდეს დანაშაულის გრძნობას, რომ ვერ აკმაყოფილებს „იდეალური“ დედის პარამეტრებს. ზოგჯერ ჩნდება ფიქრები, რომ ის ვერ აკმაყოფილებს ბავშვის მოთხოვნილებებს ხარისხიანად, თითქოს და მას არ აქვს საკმარისი ემოციური და ტაქტილური (შეხებითი) კონტაქტი ჩვილთან. აღნიშნული ფიქრები და შიშები ორსულში, ახალბედა დედაში, შესაძლოა იწვევდეს გუნება-განწყობის ცვლილებას, სისუსტეს, უმადობასა და ძილის სირთულეებს.

დედის შემაწუხებელი ფიქრები, რომ თავს ვერ ართმევს დაკისრებულ მოვალეობას, ხასიათის მუდმივი ცვალებადობა, დანაშაულის გაძლიერებული გრძნობა და ინტენსიური ემოციები, შესაძლოა კიდევ უფრო რთულ ფორმებში გადაიზარდოს და შფოთვით აშლილობამდეც კი მივიდეს. რაც თავის მხრივ გავლენას ახდენს არა მხოლოდ დედაზე, არამედ ბავშვზე და ხანდახან, ბავშვის მიმართ აგრესიის მიზეზიც შესაძლოა გახდეს.

​თუ ახლად ნამშობიარებ ქალს ზემოთ ჩამოთვლილი სიმპტომები სუსტად აღენიშნება, აქვს მსუბუქი შფოთვა, ტირილის სურვილი, ხასიათის ცვალებადობა და ეს სიმპტომები 2 კვირაზე მეტხანს არ გრძელდება, შეგვიძლია ვივარაუდოთ, რომ ქალი ნელ-ნელა რეაბილიტირდა, ხოლო თუ ეს სიმპტომატიკა არ იცვლება ან მძაფრდება დროის გასვლის მიუხედავად, მაშინ აუცილებელია სპეციალისტების (გინეკოლოგის, ფსიქოლოგის, ნევროლოგის, ფსიქიატრის) კონსულტაცია.
- როგორ უნდა მოემზადოს ორსული ან ის, ვინც ორსულობას გეგმავს ამ რთული და საინტერესო პერიოდისთვის? გვირჩიეთ რამდენიმე აქტივობა ან ფსიქოლოგიური სავარჯიშო, რითაც უფრო მეტი მზაობით შეხვდებიან ქალები მშობიარობას და მის შემდეგ განვითარებულ მდგომარეობას?
- გამოწვევები და სირთულეები ინდივიდუალურია და ისინი სხვადასხვა ფორმითა და ინტენსივობით გვხვდება. თუ კი ქალი და მისი ოჯახი მომზადებულები და ინფორმირებულები შეხვდებიან ამ უნიკალურ პერიოდს, ყველა უსიამოვნების და გართულების პრევენცია შესაძლებელია.

​პრევენციისთვის სასურველია პერინატალურ ფსიქოლოგთან (ფსიქოლოგი, რომელიც მუშაობს შვილოსნობის საკითხებზე, პრე და პოსტ სამშობიარო პერიოდში) კონსულტაცია. ფსიქოლოგის მიზანია, დაეხმაროს ქალს, მიიღოს და გააცნობიეროს საკუთარი თავი ახალ როლში, მოამზადოს მშობიარობისთვის და მიაწოდოს ინფორმაცია შესაძლო დეპრესიის, შფოთვის შესახებ. აუხსნას, თუ რაოდენ მნიშვნელოვანია მშობელი-ბავშვის ჯანსაღი ინტერაქცია.

​რეკომენდაციების სახით ახალგაზრდა დედებს მინდა ვურჩიო, რომ მაქსიმალურად დატკბნენ ამ უნიკალური პერიოდით, ორსულობა და მშობიარობა ეს ის დროა, როცა მხოლოდ საკუთარ თავსა და სურვილებზე უნდა იყვნენ ორიენტირებულნი და გაინებივრონ თავი, იყვნენ კონტაქტში საკუთარ შეგრძნებებთან და სურვილებთან - შემდეგ ჩვილთან.

​მოითხოვეთ დახმარება ოჯახის წევრებისა თუ მეგობრებისაგან, ჩართეთ პროცესში მამა, მიიღეთ მისი ზრუნვა და ყურადღება მადლიერებით, შეადგინეთ და გაიზიარეთ ბავშვზე ზრუნვის დრო და განრიგი, თავისუფალი დრო გამოიყენეთ გამოსაძინებლად და სავარჯიშოდ, ჰაერზე სასეირნოდ ან გასართობად.

​ესაუბრეთ, უმღერეთ მუცლადმყოფ ბავშვს და შემდეგ ჩვილსაც აქტიურად გაუზიარეთ თქვენი ემოციები და განცდები, ეს ტექნიკა დაგეხმარებათ ადვილად ამოიცნოთ საკუთარი და ბავშვის სიგნალები, და ამ სიგნალებს შესაბამისი მგრძნობელობით უპასუხოთ.
​პერიოდულად მიმართეთ რელაქსაციას (3-5 წუთი) - მიიღეთ კომფორტული პოზა, დახუჭეთ თვალები და წარმოიდგინეთ სიტუაცია/ადგილი, სადაც თავს იგრძნობთ მშვიდად, დაცულად და უსაფრთხოდ, ეს თქვენი „იდეალური ადგილი“ იქნება. ეს ტექნიკა ხელს უწყობს სიმშვიდისა და ბალანსის მოპოვებას, რაც დადებითად აისახება, როგორც ფიზიკურ ისე ემოციურ მდგომარეობაზე, საერთო ჯამში კი ადამიანის ჯანმრთელობაზე. რელაქსაცია/წარმოსახვა ეხმარება ადამიანს სიმშვიდე შეინარჩუნოს მთელი დღის მანძილზე.

​მოითხოვეთ სოციალური მხარდაჭერა!

​მნიშვნელოვანია, ორსულობის პერიოდის შესახებ კომუნიკაცია პარტნიორთან (თუ გყავს პარტნიორი), ოჯახის წევრებთან და/ან მეგობრებთან. ასევე, გამოცდილების გაზიარება იმ ქალებთან, რომლებიც ახლა გადიან ამ პროცესს: ორსულებთან და ახალშობილის დედებთან. ასეთი მხარდაჭერის მისაღებად, შეგიძლია სხვადასხვა ჯგუფში გაწევრიანდე, მათ შორის სოციალური ქსელების გამოყენებით.

​თუ ცოტას ნერვიულობ, იცოდე, რომ არ ხარ მარტო. შიში, შფოთვა, ახალ როლთან შეგუების სირთულე ძალიან ბუნებრივია, განსაკუთრებით პირველი ან დაუგეგმავი ორსულობის შემთხვევაში.

​- რას ურჩევდით პარტნიორებს და ოჯახის წევრებს, რომლებიც ორსულთან ერთად გადიან ამ რთულ პროცესს?

​- მშობიარობის შემდგომ ფსიქო-ემოციურ გართულებებს ხელს უწყობს ასევე, ისეთი სოციალური ფაქტორები, როგორებიცაა: ფინანსური პრობლემები და კეთილმოუწყობელი საცხოვრებელი პირობები, მხარდაჭერის არქონა ოჯახის წევრებისა და ნათესავებისაგან, პარტნიორთან დისჰარმონიული ან დაძაბული ურთიერთობები, პარტნიორის გულგრილობა ასეთ პერიოდში ძალიან მწვავედ აისახება ქალის ისედაც სენსიტიურ ფსიქიკაზე, დროებითი იზოლაცია ან სავალდებულო დეკრეტი. ქალი, რომლისთვისაც კარიერული ზრდა და სოციალური თვითრეალიზება პრიორიტეტულია, მძიმედ განიცდის ამ პერიოდს. ასევე საყურადღებოა ის ფიზიკური დისკომფორტი, რომელიც თან ახლავს ორსულობას/მშობიარობას და მშობიარობის შემდგომ ფიზიკურ რეაბილიტაციას: მცირე მენჯის ორგანოების დაწევა, ჩახევები ან საკეისრო კვეთის შემდგომი ჭრილობები, ლაქტაციის დამახასიათებელი ტკივილები და გართულებები, წონის მატება, კანის დეფორმირება, სხეულის შეცვლილი ფორმები, რაც ქალის თვითშეფასებაზე ნეგატიურად აისახება და დიდ განსაცდელში აგდებს.

​პარტნიორები და ოჯახის წევრები უნდა იჩენდნენ ყურადღებას და მაქსიმალურ მხარდაჭერას როგორც ფიზიკური დახმარების მხრივ, ასევე ემოციური კუთხითაც. ოჯახის წევრებმა კრიტიკის და ნეგატიური შეფასება/შედარებებისგან უნდა შეიკავონ თავი, გაგებით და თანაგრძნობით მოეკიდონ ქალის შეცვლილ ემოციურ მდგომარეობას. 

ესაუბრა ელენე ოვაშვილი

ქალის ორგანიზმისთვის ორსულობა ფიზიოლოგიური მოვლენაა და არ სჭირდება მკურნალობა - ინტერვიუ...
​რა სიხშირით უნდა იაროს ორსულმა ვიზიტზე მეან-გინეკოლოგთან, როგორ შეიძლება ტოქსიკოზის ჩივილების შემსუბუქება, რომელი ასაკი ითვლება გვიან ორსულობად - ამ და სხვა აქტუალურ თემებზე ცნობილი მე...

შეიძლება დაინტერესდეთ

8 იაფი და სახალისო იდეა ბავშვის პირველი დაბადების დღის წვეულებისთვის

8 იაფი და სახალისო იდეა ბავშვის პირველი დაბადების დღის წვეულებისთვის

ბავშვის პირველი დაბადების დღე ნებისმიერი მშობლისთვის უმნიშვნელოვანესი დღეა, თუმცა ეს სულაც არ ნიშნავს იმას, რომ წვეულების გამართვას მთელი თქვენი დანაზოგი და ოჯახის ბიუჯეტი უნდა ​ემსხვერპლოს. პატარას გაბედნიერება და მისთვის დაუვიწყარი წვეულების გამართვა საკმაოდ ხელსაყრელ ფასშიც შეგიძლიათ, მთავარია ორიგინალური და საინტერესო იდეები არ შემოგაკლდეთ. ჩვენს სტატიაში რვა იაფ და სახალისო იდეას შემოგთავაზებთ, რომლებიც ბავშვისთვის დაუვიწყარი დღესასწაულის ჩუქებაში დაგეხმარებათ.


შექმენით სახალისო ფოტოკოლაჟი

ბავშვის გასახალისებლად ყველა იმ ფოტოს მოუყარეთ ერთად თავი, რომლებიც მისი ცხოვრების პირველი წლის მნიშვნელოვან მოვლენებს ასახავს, როგორიცაა პირველი კბილის ამოსვლა, პირველი ნაბიჯები, პირველი გაცინება და ა.შ. აღნიშნული ფოტოკოლაჟი არამხოლოდ წვეულების დეკორაციად გამოგადგებათ, ის ბავშვისთვის სანუკვარ და საყვარელ საჩუქრად იქცევა, რომელსაც მთელი ცხოვრების მანძილზე შეინახავს.

დეკორაციისთვის ჟატის ქაღალდი გამოიყენეთ

წვეულების გემოვნებიანად გაფორმება თუ გსურთ, მაგრამ დეკორაცია ძალიან ძვირი გიჯდებათ, შეგიძლიათ, დეკორისთვის ჟატის ქაღალდი გამოიყენოთ. ჟატის ქაღალდისგან უამრავი რამის დამზადებას შეძლებთ. ფერად-ფერადი ქაღალდებით დამზადებული ყვავილები, ბურთები და სხვა საბავშვო დეკორაციული ნივთები სტუმრად მოსულ პატარებს და მშობლებს ნამდვილად აღაფრთოვანებთ.

საბავშვო მენიუ თავად შეადგინეთ

ბავშვის პირველი დაბადების დღის წვეულებაზე საპატიო სტუმრის რანგში რამდენიმე მცირეწლოვანი აუცილებლად გეყოლებათ. მათ საპატივცემულოდ საბავშვო ტკბილეული და ნუგბარი მაგიდასთან მცირე ზომის ლამაზ ჭურჭელში ჩაწყობილი მიიტანეთ. საბავშვო მენიუ თქვენგან დიდი ფინანსური რესურსის მობილიზებას ნამდვილად არ მოითხოვს, პატარებს კი თქვენ მიერ გამოჩენილი ყურადღება ძალიან გააბედნიერებთ.

საბავშვო ტკბილეული დეკორაციის ნაწილად აქციეთ

ლამაზად გაფორმებულ დონატებზე მშვენიერი დეკორაცია, ალბათ, იშვიათად თუ გინახავთ სადმე. საბავშვო ტკბილეულის დეკორაციის ნაწილად ქცევა წვეულების გალამაზებაში ძალიან დაგეხმარებათ. რძით სავსე ბოთლებს თავზე ლამაზად მორთული დონატები დააფარეთ, ბოთლებში ფერადი საწრუპი ჩხირები ჩააწყვეთ და მშვენიერი დეკორაციაც მზად გაქვთ.

მუყაოს ყუთების გამოყენებით პატარა მონსტრები გამოჭერით

წვეულების თემად შეგიძლიათ „მონსტრები“ შეარჩიოთ. მონსტრების დასამზადებლად მუყაოს ყუთები გამოიყენეთ. პატარებს თქვენი იდეა აუცილებლად მოეწონებათ. მონსტრების გამოჩენა წვეულებას მნიშვნელოვნად გაახალისებს. ეს ყველაფერი კი ძალიან იაფი დაგიჯდებათ.

მოაწყვეთ რძისა და ნამცხვრების წვეულება

არ აქვს მნიშვნელობა ერთი წლის ბავშვის წვეულებას აწყობთ, თუ 100 წლის მოხუცის, ნამცხვრებს გვერდს მაინც ვერ აუვლით. პატარები რძისა და ნამცხვრების უგემრიელესი კომბინაციით გაახარეთ. წვეულების ტკბილეულით გახალისებისთვის ბანკის გაძარცვა ნამდვილად არ დაგჭირდებათ.

ბავშვის საკვები სკამ-მაგიდა პრინცის/პრინცესას ტახტად აქციეთ

ბავშვის საკვები სკამ-მაგიდა ლამაზად მორთეთ და ამაღლებულ ადგილას დადგით. თუ გოგოს წვეულებაა, თქვენს პატარას თავი ნამდვილ პრინცესად უნდა აგრძნობინოთ. ბიჭმა კი თავი ყოვლისშემძლე პრინცად უნდა წარმოიდგინოს.

პატარები ფერადი ბურთებით გაართეთ

ბურთის თამაში არამხოლოდ მცირეწლოვან ბავშვებს, თინეიჯერებსა და ზრდასრულ ადამიანებსაც ძალიან უყვართ. თქვენს წვეულებაზე ფერადი ბურთები აუცილებლად უნდა გქონდეთ. თუ სახლში საბავშვო აუზი გაქვთ, ის ფერადი ბურთებით გაავსეთ. ბავშვები თქვენი სახალისო იდეით ნამდვილად აღფრთოვანდებიან. ისინი რამდენიმე დაუვიწყარ საათს მხიარულებაში გაატარებენ, მათი ფერადი ბურთებით გართობა კი ძვირი ნამდვილად არ დაგიჯდებათ.

მომზადებულია parents.com-ის მიხედვით
თარგმნა ია ნაროუშვილმა 
წაიკითხეთ სრულად